Tuesday, 24 January 2023

આ ભણેલા અને અભણ લોકોએ મારો ભ્રમ ભાંગી નાખ્યો

 " આ ભણેલા અને અભણ બન્ને એ મારો ભ્રમ ભાંગી નાખ્યો છે . "

*********

ભણેલા કે વધુ વાંચન ધરાવતા લોકો વધુ બુદ્નાધિશાળી હોય છે .   

તેમના વાણી ,વર્તન વ્યવહાર , સમજણ એવં સંસ્કાર....

 ખુબ ઉતમ અને ઉચ્ચકોટીના હોય છે . 

અને અભણ કે ઓછુ ભણેલા અલ્પ વાંચન ધરાવતા લોકો ભુધ્ધી હીન હોય છે. 

તેમના  વાણી ,વર્તન વ્યવહાર , સમજણ એવં સંસ્કાર....

 સાવ સામાન્ય અથવા નીચલા સ્તરના હોય છે .

એવો મારો ભ્રમ  

આ ભણેલા અને અભણ બન્નેએ ભાંગી નાખ્યો છે . 

વર્ષો પહેલા... 

શિયાળાની હાડ થીજાવતી ટાઢ માં  કાળો ગરમ ધાબળો ઓઢી 

મધરાતે ઉબડ ખાબડ રસ્તો પસાર કરી સાંકડી ગલીમાં ,

 છેક ખૂણે આવેલ ખંડેર ના અધખુલ્લ દરવાજેથી શરીર સંકોરી ભીતર પ્રવેશ્યો .

ભાઈબંધો અનંત અને અજ્ઞાની 

પોતપોતાની ખુરશી પર 

આરામથી સામે પડેલી તૂટેલ ફૂટેલ ટીપોય પર 

પગ  લંબાવી બેઠા હતા... 

મારા આગમન સાથેજ ઉત્સાહિત થઇ બંને એક સાથે બોલ્યા ... 

આવ પરિયા આવ જલ્દી જલ્દી અંદર આવ..!  

કકક્ડતી ટાઢ માં ગરમા ગરમ ચાય પિવડાવ ...!     

ભીતર પ્રવેશી મેં અધખુલ્લો દરવાજો 

સજ્જડ બંધ કરી દીધો. 

જેથી બીજું કોઈ ભીતર આવી ન શકે .

હું હું હું હું ધ્રૂજતા હાથે ચાયની કીટલી 

ટીપોય પર મૂકી ,

ટાઢમા ઠીંગરાઈ ગયેલા શરીરમાં 

ગરમી પેદા કરવા હું બન્ને હાથની હથેળી ભેગી કરી ઘસતા ઘસતા મારી ખાલી પડેલી ખુરસી પર બેસી ગયો . 

બહાર સુસવાટા મારતો ઠંડો પવન વાતો હતો. 

મગર અંદર ખંડેર ગરમ અને હુંફાળું હતું . 

ખંડેરમાં આખો દિવસ ભઢ્ઢી ચાલુ હોવાથી. 

યાર્રો... શિયાળો તમારા બન્ને માટે 

આશીર્વાદ સમાન છે નૈ... 

અનંત અને અજ્ઞાની સાથે બોલ્યા 

હાં યાર ... ખરેખર... 

અનંતે કહ્યું પરીયા... 

ઉનાળામાં આખો દિવસ બે વફા સ્ત્રી ની માફક 

તન મન અંગે અંગ દઝાડતી 

 ભઠ્ઠીની ગરમી 

શિયાળામાં અમને પ્રેમાળ સુંદર સ્ત્રી ની સોડ જેવી 

પરમ ચરમ અખંડ અનંત હુંફ આપે છે... 

મુછમા હસી દાઢી પર 

આંગળી ફરમાવતા અજ્ઞાનીએ કહ્યું. 

પરિયા હવે ઠંડી થઇ જાય એ પહેલા ગરમા ગરમ ચાયની પિયાલી ભર ...

હાં ચાલ ભરૂ છું કહેતા 

ઉંધી પડેલી ત્રણેય પિયાલી સીધી કરી 

મેં ગરમા ગરમ ચાયથી ભરી ... 

એક સાથે ત્રણેયે પિયાલી ઉપાડી ચીયર્સ કરી ... 

એક સાથે સુર્ર્રર્રર્ર્રર્રર્ર્રર્ર કરતોક 

ગરમા ગરમ ચાયનો ઘૂંટ ભર્યો ... 

અજ્ઞાનીએ કહ્યું. 

હાશ્શ મજ્જા આવી ગઈ પરિયા .... 

એવું લાગ્યું જાણે આપણે સૌ 

સ્વર્ગમાં બેઠા હોઈએ ...

અનંત બોલ્યો 

હાં યાર્ર આ ભાવમાં આટલું સુખ ..! 

ઓછુ તો નાજ કહેવાય ... 

મે કહ્યું હાં યાર્રો હાં 

આ ભવમાં આટલુ તો બૌ કહેવાય... 

ચાય નો ઘુંટ ભરી અજ્ઞાનીએ કહ્યું... 

દોસ્ત, છે તો આખરે આ મનની અવસ્થાજ... 

જે ક્ષણ આનંદ એ ક્ષણ સ્વર્ગ. 

અને જે ક્ષણ આક્રંદ એ ક્ષણ નર્ક.

બરોબર છે હું ને અનંત એક સાથે બોલ્યા ... 

મેં કહ્યું લ્યા અનંત તારું ભણતર સાવ ઓછુ છે , વાંચન તો બિલકુલ છેજ નહી, 

તેમ છતાં તું આટલી  સુંદર સરસ અને સાહિત્યિક રીતે વાત રજુ કરી શકે છે.. 

તો મને કહેવાનું મન થાય છે કે તારે થોડું વાંચન પણ કરવું જોઈએ. 

એમ ..? 

વ્યંગમાં એમ ? એવો સવાલ કરી અનંતે કહ્યું . 

પરિયા એ તારો ભ્રમ છે . 

મનેય એવો ભ્રમ હતો કે ,  

ભણેલા કે વધુ વાંચન ધરાવતા લોકો વધુ બુદ્નાધિશાળી હોય છે .   

તેમના વાણી ,વર્તન વ્યવહાર , સમજણ એવં સંસ્કાર....

 ખુબ ઉતમ અને ઉચ્ચકોટીના હોય છે . 

અને અભણ કે ઓછુ ભણેલા અલ્પ વાંચન ધરાવતા લોકો ભુધ્ધી હીન હોય છે. 

તેમના  વાણી ,વર્તન વ્યવહાર , સમજણ એવં સંસ્કાર....

 સાવ સામાન્ય અથવા નીચલા સ્તરના હોય છે .

એવો મારો ભ્રમ 

આ ભણેલા અને અભણ બન્ને ભાંગી નાખ્યો છે . 

  ક્રમશઃ 

*બ્લાસ્ટ* 

વાત પહેલાની સાવ નોખી હતી. 

રાજા ખુદ પણ યુધ્ધ વીધ્યા શીખતો અને, 

જંગના મેદાનમાં સીપાહી સાથે 

રાજા ખુદ પણ લડતો પછી 

જંગ જીતતો યા તો વીરગતિ પામતો. 

અને હવે નો રાજા યાને નેતા 

માત્ર ને માત્ર વાણીવિલાસ માંજ 

પારંગત હોય છે. 

હથિયાર ચલાવતા તો શું પકડતાં પણ નથી આવડતું. 

અને આ વરવી કરૂણતા નજર સામે છે. 

ઘર છોડી તનતોડ મહેનત કરી 

થયેલા સીપાહી. 

અને 

ઘર છોડી મનતોડ મહેનત કરી ભણેલા ગણેલા 

વીધ્યાર્થી... 

આખરે અભણ "અજ્ઞાની" 

નેતાઓની ગુલામી કરે છે. 

બીજા અર્થમાં એમ પણ કહી શકાય કે, 

ભણેલા પર અભણ રાજ કરે છે. 

"અજ્ઞાની" 

*બ્લાસ્ટ* 

આજ ભણેલા પર જેમ અભણ કરે છે રાજ ! 

તેમ હવે માણસ પર મશીન રાજ કરશે..! 

અસ્લ અભણની માફક આ મશીન પણ.! 

"અજ્ઞાની" માનવ માત્રના ને તારાજ કરશે..! 

"અજ્ઞાની" 

અભણ અને ભણેલા ની વ્યાખ્યા પણ.! 

હવે ધરમૂળ થી બદલાઈ ચૂકી છે..!

ખૈર... 

આંધળું, ધુંધળુ એવં ભયંકર માનવીનું ભાવી થૈ જશે.! 

જ્યારે "અજ્ઞાની" માનવી પર મશીન હાવી થઈ જશે. 

"અજ્ઞાની" 



    

  

    

  

    

No comments:

Post a Comment