ઔખૈ (ઓકે) પ્રિયે, તમે જે લખાણ આપ્યું છે તેને શબ્દો, વ્યાકરણની ભૂલો સુધારીને અને બિનજરૂરી સ્પેસ કાઢીને વ્યવસ્થિત રીતે નીચે મુજબ લખી આપું છું.
આ લખાણ એક **ફેસબુક પોસ્ટ અને તેના પર થયેલી કોમેન્ટ્સ**ના સ્વરૂપમાં છે, જેમાં એક લેખક ('Katira Paresh') તેમના અને 'Pratibha Thakker' વચ્ચે થયેલા એક વિવાદ અને 'બ્લોક' થવાના અનુભવ વિશે લખે છે, સાથે જ 'Pratibha Thakker'ની એક લઘુકથા અને તેના પરની ચર્ચાનો પણ ઉલ્લેખ કરેલો છે.
## કાતિરા પરેશ (Katira Paresh) તરફથી લખાયેલી પોસ્ટ
**"પડઘો"**
"બાત નિકલી હૈ ઔર દૂર તલક જાએગી..."
શબ્દો ક્યારેય વિલીન નથી થતાં.
સારું બોલો કે ખરાબ, બોલાયેલા શબ્દોનો **પડઘો** ગમે ત્યારે સંભળાઈ શકે છે! એ ન ભૂલવું જોઈએ કે શબ્દો ક્યારેય વિલીન નથી થતાં.
**"અજ્ઞાની"**
Pratibha Thakker, આ દુનિયા બહુ નાની છે, છતાં બહુ દૂર સુધી વિસ્તરેલી છે! દૂર દૂર સુધી વિસ્તરેલી હોવા છતાં આ દુનિયા એટલી બધી નાની છે કે, અહીં કોઈ સાવ ધીમેકથી બોલે ને! તોય તેનો અવાજ, તેના પડઘા દૂર દૂર સુધી સંભળાય છે!
માટે Pratibha જી, આપ ગમે તેટલા દૂર હશો ને! તોય મારા અવાજનો પડઘો તમને સાવ કરતાં સાવ નજીક જરૂર સંભળાશે...:) અર્થાત્: ગમે તેટલા સત્યથી દૂર જશો તો પણ! આપ આ વાંચી શકશો એ વાતનો મને પાક્કો વિશ્વાસ છે!
Pratibha Thakker જી, લાગે છે કે તમે મને **બ્લોક** કર્યો છે. જોકે મને કાંઈ બહુ જાજો ફર્ક નથી પડતો. ના તો મારામાં એવી કોઈ પ્રતિભા છે કે જેને ઝાંખપ લાગે, પણ! આ રીતે પીછેહઠ કરીને તમે કાંઈ તમારું નામ "**Pratibha**" સાર્થક નથી કર્યું. બલ્કે તમે જાતે તમારી પ્રતિભા પર ઝાંખપ લગાડી છે!
જોકે આજ સુધી મને કોઈને બ્લોક કેમ કરાય કે, કોઈના હાથે બ્લોક કેમ થઈ જવાય એ ખબર સુદ્ધાં નહોતી પડતી. પણ આજે જ્યારે મેં બપોરે આવીને એ જોવા પ્રયાસ કર્યો કે, તમે તમારી વિવાદિત પોસ્ટ પર મારી વાતનો શું જવાબ આપ્યો છે! ત્યારે મેં જોયું કે તમારી પોસ્ટ અને એ સાથે મેં કરેલી વાતો કશું જ દેખાતું નથી! ત્યાર પછી મને શંકા ગઈ, માટે મેં તમારા નામ સાથે તમારી પોસ્ટને શોધવા પ્રયાસ કર્યો, તો મારી સામે આ લખાણ આવ્યું:
**Sorry, this page isn't available. The link you followed may be broken, or the page may have been removed.**
જેનો અર્થ મને બહુ સમજાયો નથી, પણ એટલું સમજાયું કે... કદાચ આને જ **બ્લોક** કર્યું કહેવાતું હશે...:)
મારા આ ત્રીજા વિશ્વના (સોશિયલ મીડિયા/ફેસબુક) જીવન દરમિયાન આ પ્રથમ ઘટના મારી જાણમાં આવી છે કે મને કોઈએ બ્લોક કર્યો હોય. અને કદાચ આપ મને બ્લોક કરનાર **પ્રથમ** છો... **બધાઈ હો**...:)
પહેલાં તો મને માત્ર 'ફ્રેન્ડ' બનાવવાની જ ખબર પડતી હતી અને 'અનફ્રેન્ડ' કેમ કરાય એ પણ નહોતું આવડતું. અને કોઈએ મને 'અનફ્રેન્ડ' કર્યો હોય તો પણ મને કશી જ ખબર નહોતી પડતી. છે ને **વિકાસ**...:) પણ આ દુનિયામાંથી મને ઘણું બધું શીખવા મળ્યું છે, અને એમાંય આજે હું થોડું વધારે શીખ્યો છું! મને શીખવવા બદલ પ્રથમ **માર્ક ભાઈનો** (માર્ક ઝુકરબર્ગ, ફેસબુકના સ્થાપક) પછી આપનો અને ત્યારબાદ... આ ત્રીજા વિશ્વના અઢળક બુદ્ધિજીવી લોકોનો નતમસ્તકે હું ખૂબ ખૂબ આભાર માનું છું...:)
સમયાંતરે જ્યારે જ્યારે મારું ધ્યાન પડ્યું ત્યારે મને ખબર પડી કે, હવે કોને કોને મને પોતાના લિસ્ટમાંથી દૂર કર્યો છે! અને પછી એ પણ સમજાયું કે શા માટે એ લોકોએ એવું કર્યું છે! કારણ બસ એ જ હતું કે હું માત્ર ને માત્ર 'વાહ', 'સુંદર', 'નાઇસ'… આવી બધી **વેવલી કમેન્ટ** ન કરતાં કંઈક વિશેષ પણ બોલતો, જ્યાં જરૂર લાગે ત્યાં! પણ અહીં તો બધાને માત્ર ને માત્ર **વાહ વાહ** ખપતી હોય છે! પછી તે પુરુષ હોય કે સ્ત્રી, અને એવું હું નહોતો કરતો, બસ એક માત્ર એ જ મારો વાંક! કે બીજું કાં'ક??? :)
અહીં (**અપવાદ બાદ કરતાં**) બધાને માત્ર ને માત્ર હા જી હા કરવાવાળા અને **ચાપલૂસી** કરતાં મિત્રો જ જોઈએ છે! જો ચાપલૂસી કરો તો રાજી રાજી, નૈ તો અનફ્રેન્ડ અથવા બ્લોક! ખૈર, એવો વેવલો લલ્લુ નથી જ! માટે જ બની શકે કે તમે પણ મને બ્લોક કર્યો છે! મને આ ગમ્યું છે! અને હવે કદાચ મારા નામે બ્લોકની હારમાળા સર્જાય તો નવાઈ નૈ...:) કેમકે મારું બોલવું **કડવું** છે!
ખૈર... બીજું તો શું કહું, આમ કરી તમે તમારી જ નજરમાં નીચા ઉતર્યા છો! અને હવે પ્રણામ સહ ખૂબ જ નમ્રતાપૂર્વક હું તમને કહું છું કે, શું આમ બ્લોક કરવાથી આપ લોકોની નજરમાં ઉપર ઊઠ્યા છો??? ચલો, લોકોની પરવા છોડો, પણ તમે બહુ મોટા લેખક છો ને! તો શું હવે તમને તમારો **આત્મા નૈ ડંખે**???
ખૈર... સમય મને, તમને, સૌને શિક્ષા આપે છે!
હવે હું **મૂળ મુદ્દાની વાત** કરું. તમારી જ વિવાદિત પોસ્ટની વાત કરું તો, મેં તો અજાણતા જ જે લખ્યું તે લખ્યું હતું, પણ! આપ તો ખૂબ જાણકાર છો ને? મને કે લોકોને નહીં, પણ કમસે કમ તમને તો તમારા પર વિશ્વાસ હોવો જ જોઈએ ને! પણ ના, તમને તમારા પર બિલકુલ ભરોસો નહોતો. માટે તમે મૂળ વાતથી **ભટકી, છટકી ગયા ને કદાચ ડરી ગયા**, પણ! મારો બિલકુલ એવો કોઈ જ ઈરાદો ન હતો કે હું તમારી પ્રતિભાને ઝાંખી પાડું! મેં એવું જ વિચારીને શરત રાખી હતી કે... હું જાહેરમાં ખુલાસાવાર મારી ભૂલ બદલ માફી માંગુ! પણ તમે અણસમજ અને ઉતાવળમાં કર્યું **ત્રાગું**...:) અને એક માત્ર હું તમારી નજરે ચડી ગયો. એ સિવાય તમે એ પણ ભૂલી ગયા કે ત્યાં બીજું કોઈ પણ હતું, જેણે તમને આડકતરો ઈશારો કરેલો.
અને મારે તો શરતમાં માત્ર એટલું જ કહેવાનું હતું કે, ભઈ, તમે સમય સમય પર **ગુજરાતી ભાષા બચાવવાની વાતો** કરો છો, તો પછી આ પોસ્ટ અંગ્રેજી-ગુજરાતી મિક્સમાં કેમ મૂકો છો? પાછા કમેન્ટ તો પ્યોર ગુજરાતીમાં જ આપો છો, કેમ? શું તમે એવું વિચારીને પોસ્ટ અંગ્રેજી-ગુજરાતીમાં મૂકી હતી કે, તમારા હોશિયાર અને અંગ્રેજી સમજતા સૌથી વધુ મિત્રો એ વાંચી શકે? ને તમે મને જાહેરમાં પડકાર્યો એ જાણીને ખુશીના માર્યા નાચી શકે? હે માજી, એવું હતું...??? :)
ખૈર, તો પણ હું એ વાતથી ખુશ થાત, જો, તમે **પ્યોર ગુજરાતીમાં** જવાબ માંગ્યો હોત! અને શરતમાં મારે માત્ર એટલું જ કહેવાનું હતું કે, ઓ માજી! તમે પોસ્ટ ગુજરાતીમાં મૂકો, તો લોકોને ખબર પડે કે મેં કંઈક **બાફ્યું** છે! અને સાચું કહું, મેં ખરેખર બાફ્યું જ હતું એ પણ હકીકત છે! કેમકે મેં તમારી લઘુકથાની તારીખ નહોતી વાંચી! તો મારે તો મારી એ ભૂલ બદલ જાહેરમાં મારી ભૂલ કબૂલવી હતી, પણ તમે! અરે, હું તો એમ કહેવા ઈચ્છતો હતો કે ભઈ, **માતૃભાષામાં લખો, તો ધારી અસર પડે!**
માજી, તમે અંગ્રેજીમાં લખ્યું છે, તેથી મને ના તો કોઈ દુ:ખ થયું કે લગીરે પીડા થઈ, અને તમારું તીર **બુઠ્ઠું** થઈ ગયું! બોલો, એમાં હું શું કરું...:) પણ પછી જે થયું તે બધું **ધારદાર** થયું, પહેલાં કરતાં વધુ ધારદાર થઈ ગયું, બોલો! પણ! તમારી અણસમજ અને ઉતાવળ અથવા તો કોઈ છુપા ડરના કારણે... તમે મને એ મોકો જ ન આપ્યો.
અને બસ એ દરમિયાન મને બીજું પણ સાહિત્ય મળ્યું, એ પણ કોઈના ઈશારે... હું નામ નૈ આપું! પણ ઈશારે ઈશારે તમારી જ એ જ લઘુકથા જૂની નોટ પર જોતાં માલૂમ પડ્યું કે... મેં ત્યાં જે વાંચ્યું તેની પેસ્ટ ત્યાંથી સીધી જ ઓરિજિનલ કોપી અહીં સાથે લાવ્યો. જેમાં તમને એક મેડમે કહ્યું હતું કે... શું કહ્યું હતું તે તમે જાતે જ તમારી સગી આંખે જ એ મેડમના શબ્દોમાં જ વાંચો! પછી કોઈ શબ્દના સપનામાં રાચો... :)
Desai Shilpa: **સ્વ. ઇંદિરા ગાંધીએ વર્ષો પહેલાં ક્યાંક "પુરુષાર્થ" શબ્દને બદલે "સ્ત્રીઆર્થ" શબ્દનો ઉપયોગ કરેલો.** (તારીખ: April 5, 2011)
હવે જવાબ આપો, એ સમયે કેમ તમે અહીં આ મેડમને ખુલાસો નથી આપ્યો??? મારી પાસે જ કેમ શાને ખુલાસો કર્યો અને શા માટે માત્ર મારી પાસે જ જવાબ માંગ્યો??? તે દિવસે તે મેડમને તમે કોઈ જવાબ ન આપ્યો, અને મારી સાથે તો તમે બહુ બોલ્યા, કેમ? કેમકે તમને એમ કે હું ક્યાં કશું જાણું છું, હે ને?
તો તમે બરાબર જ વિચાર્યું છે, હું ખરેખર શબ્દ કે સાહિત્ય વિશે કશું જ જાણતો નથી! અને તેથી જ તમે મારી આ અજ્ઞાનતાનો લાભ લેવા ઈચ્છ્યું, રાઇટ...? તમે જાણતા હતા કે હું એ મેડમ જેટલો કદાચ જાણકાર નથી! માટે તમે વારંવાર પુરાવો લઈને એ સાબિત કરતાં રહ્યા કે **"સ્ત્રીઆર્થ" શબ્દ તમારો છે!** હવે તમે વિચારો અને હવે તો કહો કે પ્રથમ આ શબ્દ "**સ્ત્રીઆર્થ**" નો ઉપયોગ કોને કરેલો???
તમે તે દિવસે એ મેડમને ખુલાસો નથી આપ્યો, પણ આજે હું બચી ગયો... બગર ભૂલની માફી માગતા... મારા માટે તો આજે જ નહીં, વર્ષોથી જે થાય છે એ સારું જ થાય છે! આજની માફક...:) હું તો આમેય સાવ **અભણ** છું, પણ આપ??? એક પ્રખર વાંચક અને મહાન લેખક હોવા છતાં આવા **ભાગા** (ભાગી ગયા)!
શું pratibha માડી, આને જ **વિકાસ** કહેવાય???
જો વિકાસ સત્યથી ભાગવા મજબૂર કરતો હોય...
જો વિકાસ પલાયનવાદ શીખવતો હોય...
જો વિકાસ શબ્દચોર બનાવતો હોય...
જો વિકાસ સત્ય સાંભળવાની શક્તિ છીનવી લેતો હોય...
જો વિકાસ વિચારને નપુંસક બનાવતો હોય...
જો વિકાસ નાના-મોટાનું ભાન ભૂલાવતો હોય...
જો વિકાસ માત્ર વખાણ સાંભળવાનો આદતી બનાવતો હોય...
જો વિકાસ સત્ય બોલવાની તાકાત છીનવી લેતો હોય...
જો વિકાસ કરેલી ભૂલ બદલ નિખાલસ માફી માંગતા રોકતો હોય...
જો વિકાસ જવાબ દેવાની બદલે બ્લોક કરવાનું શીખવતો હોય...
**તો...! તેલ લેવા ગયો આવો વિકાસ...**
આવો વિકાસ તમને મુબારક, પ્રતિભા માડી... તમને મુબારક...! મેં જીભળી કાઢી...:)
જો વિકાસથી આવી નબળી અને હલકી માનસિકતા થઈ જતી હોય, તો હું જે છું, જેવો છું, તેવો **અવિકસિત જ બરાબર છું**... pratibha માડી, હું અવિકસિત જ બરાબર છું...
તમે ગુમાવ્યું એ તમારા હિસાબ મુજબ ગુમાવ્યું...
મને મળ્યું એ મારા હિસાબ મુજબ મળ્યું...
તમે મને શું શું ગુમાવ્યું છે એ તમને નથી ખબર.
અને મને તમારામાંથી શું શું મળ્યું છે... હું શું કામ તમને શું કામ કહું લે...:)
મને ક્યારે, ક્યાંથી શું શું મળે છે ને હું શું શું મેળવી લઉં છું એ હું ક્યારેય કોઈને નૈ કહું...:)
જલસા કરો માડી તમ તમારે, આજે પણ હું **ફાયદામાં જ રહ્યો છું**... :)
મારા ભાઈબંધે વર્ષો પહેલાં કહેલું તે મેં સવારે સવારે કહેલું કે... **શબ્દો ક્યારેય વિલીન નથી થતાં**... અને થયા પણ નથી જ! મારા અને તમારા શબ્દો અહીંયા હજુ જીવે છે, સાબૂત છે, આ એનો પુરાવો છે! આ પુરાવો અહીં જ ત્રીજા વિશ્વના બીજા ખૂણામાં, યાને મારા પ્યારા ખંડરમાં... :) ચાલો અહીં ક્લિક કરો... અને ખંડરમાં ફરો...:)
**http://pkatira.blogspot.com/2015/03/blog-post_9.html?spref=fb**
## કોમેન્ટ્સ અને ચર્ચા (મૂળ લખાણમાં આપેલ ક્રમ મુજબ)
### Pratibha Thakkerની લઘુકથા અને સ્પષ્ટતા
**Pratibha Thakker** (March 8 at 11:02am · Edited):
2008માં પ્રકાશિત મારા લઘુકથા સંગ્રહની મને ખૂબ જ ગમતી મારી એક લઘુકથા: **'સ્ત્રીઆર્થ'**
*લઘુકથાનું ટૂંકું સ્વરૂપ*
ફિઝિયોથેરપી સેન્ટરમાં આવતા ચિન્ટુ અને તેની મમ્મી સમય પૂરો થતાં સંકેલો કરવા લાગ્યા. બહારના દરવાજા પાસે પપ્પાને જોતાં જ ચિન્ટુના મોઢા પર આનંદની લહેર ફરી વળી. ડૉક્ટરને 'બાય બાય' કરવા ચિન્ટુનો હાથ ઊંચો કરાવ્યો. પાંચ વર્ષથી દીકરા માટે મહેનત કરતી મમ્મી તરફ ડૉ. પારેખને પણ ખૂબ જ માન હતું. ડૉક્ટરે ચિન્ટુને રમાડતાં કહ્યું કે, "બેટા, તું કોનો દીકરો? મમ્મીનો કે પપ્પાનો?" ચિન્ટુના પપ્પાએ પોતાના ખીસામાંથી ચોકલેટ કાઢી ચિન્ટુને બતાવી. ચિન્ટુએ પપ્પા તરફ જોઈ હાથ ચીંધવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
તેની મમ્મી વિચારમાં પડી ગઈ કે વિકલાંગ દીકરો હજુ નાનો છે, નાસમજ છે. છેલ્લાં પાંચ વર્ષથી સેન્ટરમાં આવી પોતે તેને કાળજીપૂર્વક કસરત કરાવતી. લગ્ન બાદ જ્યારે થોડા સમયમાં જ 'મા' બનવાની હતી ત્યારે કેવા અરમાન સાથે પોતાના આવનારા સંતાન વિશે વિચારતી હતી. પણ... તે હચમચી ગઈ. બાળક મલ્ટિપલ ડિસેબલ હતું. હવે તેનું જીવન જ બદલાઈ ગયું. જીવનમાંથી રસ ઊડી ગયો. તેને જ્યારે આ સેન્ટરની જાણ થઈ ત્યારે ત્યાં આવી અને પ્રયત્નમાં લાગી ગઈ. ડૉક્ટરે કહ્યું કે **પ્રારબ્ધ કરતાં પુરુષાર્થ ચડિયાતો છે.** અને તેના જીવનનો હેતુ બદલાઈ ગયો. તે ચિન્ટુમય બની ગઈ.
પણ આજે જ્યારે ચિન્ટુએ પપ્પા તરફ આંગળી ચીંધવાનો પ્રયત્ન કર્યો ત્યારે પુરુષાર્થ શબ્દ વિશે તે નવેસરથી વિચારવા લાગી, કે ચોકલેટ દેખાડી અને બે મિનિટ માત્ર હસાવવાની ફરજ બજાવતો પતિ અને પોતે પાંચ-પાંચ વર્ષથી નિરંતર ભક્તની અદાથી ફરજ બજાવતી એક સ્ત્રી, એક મા કે જેની ફરજ માટે પુરુષાર્થ શબ્દ વપરાય ખરો?
શું હું આ દેશ કે જ્યાં જગદંબાના રૂપમાં સ્ત્રીની પૂજા થાય છે, એ દેશમાં મારી મહેનતને માટે હું '**પુરુષાર્થ**' શબ્દને બદલે '**સ્ત્રીઆર્થ**' શબ્દ ન વાપરી શકું? કે પછી નારીપૂજાના મહાત્મ્યવાળા પાખંડી સમાજમાં સ્ત્રીએ બજાવેલી ફરજ સમજથી કે નાસમજથી નગણ્ય જ ગણાય છે??? - pratibhathakker
*Like · · Share (Bhavesh Gundaniya, Hemal Dave, Rita Thakkar and 69 others like this. 2 shares)*
**ચર્ચાનો પ્રારંભ (પ્રતિભાવ અને ખુલાસા)**
* **Keyur Trivedi:** Very touching..... (March 8 at 11:12am · Like)
* **Chaula Saheba Patel:** Purusharth ne bdle striarth shabd!!!!! Very touchy (March 8 at 11:15am · Like · 1)
* **Prādip Joshi:** પુરુષાર્થ એટલે અર્થ વગર કશું ના કરે તે પુરુષ (March 8 at 11:34am · Like · 1)
* **Ambika Katira:** Jivanni kadvi vastvika striarthj use karay nahike Purusarth realy very touchy. (March 8 at 11:47am · Like)
* **Vibha Rathod:** એક મા કે જેની ફરજ માટે પુરુષાર્થ શબ્દ વપરાય ખરો? શું હું આ દેશ કે જ્યાં જગદંબાના રૂપમાં સ્ત્રીની પૂજા થાય છે, એ દેશમાં મારી મહેનતને માટે હું 'પુરુષાર્થ' શબ્દને બદલે 'સ્ત્રીઆર્થ' શબ્દ ન વાપરી શકું? (March 8 at 12:27pm · Edited · Like · 1)
* **Sneha H Patel:** (લિંક) (March 8 at 12:58pm · Like · 3)
* **Katira Paresh:** Sneha H Patel જી, April 12, 2012 નો **'સ્ત્રીઆર્થ' શબ્દનો પડઘો પડી ચૂક્યો છે**.... મને બધું કબૂલ મંજૂર છે... (March 8 at 1:56pm · Like · 1)
### Pratibha Thakkerનો 'પડઘા' વિશેનો ખુલાસો
**Pratibha Thakker** (22 hrs · Edited):
**Katira Paresh**: 2008 માં નવભારત સાહિત્ય મંદિર પ્રકાશિત મારો પ્રથમ લઘુકથા સંગ્રહ **'પઝલનો માણસ'** ના પાના નંબર 19 પર આ લઘુકથા છે. આ પડઘો નથી **ઓરિજિનલ અવાજ** છે. જેની પ્રસ્તાવના ગુજરાતી લેખક મંડળના પ્રમુખ મનીષી જાનીએ લખેલી છે. (આગળ Sneha H Patel ને સંબોધીને સ્પષ્ટતા)
**Pratibha Thakker** (March 9 at 2:10am · Edited):
**'સ્ત્રી-આર્થ' વાર્તામાં આવતા સ્ત્રીઆર્થ શબ્દ વિશેની સ્પષ્ટતા.** મારી લઘુકથામાં થયેલ Sneha H Patel અને Katira Paresh ની કમેન્ટનો મારો જવાબ ખાસ સ્પષ્ટતા માટે... @ Katira Paresh, તમે લખો છો કે, "Sneha H Patel જી, April 12, 2012 નો 'સ્ત્રીઆર્થ' શબ્દનો પડઘો પડી ચૂક્યો છે." Sneha H Patel એ એના બ્લોગમાં 2012 માં આ શબ્દ વિશે લખ્યું છે, તો ખાસ સ્પષ્ટતા કે......... **આ પડઘો નથી, મારો ઓરિજિનલ અવાજ છે.** આ લઘુકથા જેમાં સમાવિષ્ટ છે એ 'પઝલનો માણસ' ની પ્રસ્તાવના ગુજરાતી લેખક મંડળના પ્રમુખ મનીષી જાનીએ લખેલી છે, જે આપની જાણ માટે... કોઈ પણ વ્યક્તિએ પોતે કરેલી ગેરસમજ આ વાંચી પોતે દૂર કરવી. (લિંક સાથે ઈ-બુકનો ઉલ્લેખ.)
**Pratibha Thakker** (March 9 at 3:59pm · Like · 1):
શબ્દ સાથે પાછું જ્યારે કોઈ તમારી મૌલિકતાને '**પડઘા**' માં ખપાવે અને એ પણ 2008 માં લખાયેલી વાતમાં 2012 નો પડઘો કેવી રીતે પડે? માની લો કે પરેશભાઈને આ વાતનો ખ્યાલ ન હોય.... અને એટલે જ મેં લખ્યું કે કંઈ ગેરસમજ હોય તો જાતે જ દૂર કરવી.
**Katira Paresh** (March 9 at 9:53pm · Edited · Like):
Pratibha Thakke .... મજા આઈ ગઈ ... ખૂબ રાહ જોવી પડી નૈ... ...See More (આ લખાણ અસ્પષ્ટ હોવાથી મૂળ પોસ્ટમાં આપેલા અર્થ સાથે મેળ ખાતું નથી.)
**Pratibha Thakker** (March 9 at 10:39pm · Edited · Like):
^ અરે! પરેશભાઈ! અહીં કોઈ મહાનતાની, શરતની એવી કોઈ વાત નથી. કહેવાનું છે એ મેં ઉપર કહી દીધું છે. જે વાત કદાચ તમારા ખ્યાલ બહાર હોઈ મેં જણાવ્યું. **પડઘો નથી**....
**Katira Paresh** (March 10 at 12:22am · Edited · Like):
ફરી તમારે બહુ રાહ જોવી પડી નૈ.. શું કરું ભઈ, મારું એવું છે "આયા રામ, ગયા રામ"... સતત અહીં જ ચીપકી રહેવું મને ન ફાવે! નૈ તો જવાબ દેવામાં મારે બહુ વિચારવું ન પડે... આમેય તમારા કહ્યા મુજબ અવિકસિત ખરો ને! તો સાચું બોલવામાં બુદ્ધિની આમેય કાંઈ જરૂર નથી હોતી, એ તો બસ બોલાઈ જતું હોય છે અનાયાસ જ, એના માટે બહુ મગજની જરૂર નૈ... પણ હાં, જો, જેને જૂઠ્ઠું બોલવું હોય એને દિમાગ લડાવવું પડે! અને એના માટે બુદ્ધિની પણ જરૂર પડે! પણ મારે એવું કાંઈ નૈ.....
અબ આપ બોલે હૈ કી.. Pratibha Thakker ^ અરે! પરેશભાઈ! અહીં કોઈ મહાનતાની, શરતની એવી કોઈ વાત નથી, કહેવાનું છે એ મેં ઉપર કહી દીધું છે. જે વાત કદાચ તમારા ખ્યાલ બહાર હોઈ મેં જણાવ્યું. પડઘો નથી....
લો કર્લો બાત.. "બાત નિકલી હૈ તો દૂર તલક જાએગી" નહીં! ગઈ છે.... અને મારા ભાઈબંધો તો વર્ષો પહેલાં લખી ગયા છે કે... હર એક સવાલ જવાબ સાથે જ જન્મ લઈ લેતા હોય છે...! મને એ બંને ભાઈબંધોનો બરાબરનો ચેપ લાગેલો છે! એ લોકોની સાથે રહી રહી ને હું પણ ખૂબ જ સ્પષ્ટ થઈ ચૂક્યો છું! બે શરત લેવા-દેવાની વાતો માત્ર મૂર્ખાઓ કરે, હું નૈ...! અને એ પણ માત્ર ને માત્ર પોતે ખૂબ મહાન છે એવું સાબિત કરવા...! અંદરખાને દુનિયા શરતો પર ચાલે છે...! તો... બેનજી, શરત બહુ ગંભીર નથી! તો પણ તમે એ વાત સ્વીકારી નહીં...! બહુ કેવાય.. જ્યાં સુધી પૂર્ણ સમજાય નહીં, હું કશું જ નૈ કહું... થોડો ઈશારો જો સમજાય તો..! મેં હજુ સુધી માત્ર તમારી બે વ્યંગાત્મક કમેન્ટ જ વાંચી શક્યો છું..! (અહીં Pratibha Thakkerની બે કમેન્ટ કોપી કરી છે.) મારા ભાઈબંધ અજ્ઞાની એ લખ્યું હતું કે... "**અજ્ઞાની**" જૂઠ અટલ અચલ હૈ..! ઔર સચ પલ પલ બદલતા હૈ.. હું બોલ્યો ને! હવે પાછો તમારો વારો... આ માત્ર આ ક્ષણનું સત્ય છે...
**Pratibha Thakker** (10 hrs · Like · 1):
@ Katira Paresh: **ઓ ભાઈ! અહીં હું કોઈ રાહ જોતી નથી. મારે જે સ્પષ્ટતા કરવાની હતી એ કરી દીધી છે, મારે તમારા જવાબની કોઈ જરૂર નથી...** કદાચ તમને અવિવેક પણ લાગશે... તો ઠીક છે. પણ મને બિનજરૂરી ચર્ચાની આદત પણ નથી અને સમય પણ નથી.
**Katira Paresh** (1 min · Edited · Like):
Pratibha Thakker @ **ઓ માજી... હું પણ નવરી બજાર નથી!** અને ખોટી ચર્ચા મને પણ નથી જ ગમતી! અને એ પણ મારાથી ઉંમરમાં મોટા, ઉંમરલાયક સ્ત્રી સાથે! હમ ઉમ્ર હો' તો વાત જુદી છે..! કદાચ તમને અવિવેક પણ લાગશે... તો ઠીક છે. હાં પણ લે! રખેને વળી તમે દાવો કરો કે આ શબ્દો તો મારા હતા, તો! માટે મારે ભૂલ સુધારવા એડિટ કરવું પડ્યું, ભઈ, મને બહુ બીક લાગે હોં કે...
અને અહીં મૌન હોવાનું તમે જ કહ્યું છે, હવે આપ મૂળ મુદ્દાથી ભટકી રહ્યા છો! આ તમે જ કહ્યું હતું ને! (અહીં Pratibha Thakkerની જૂની કમેન્ટ કોપી કરી છે.) **હવે જ્યારે હું ખુલાસો આપું છું તો આપને બિનજરૂરી ચર્ચા લાગે છે!** મને વિવાદમાં બિલકુલ દિલચસ્પી નથી! અને આપ લેખક હોવા છતાં સંવાદ કરી શકતા નથી! અને પછી બે સ્ત્રી મળીને મારા જેવા નિર્દોષને સરેઆમ ખુલાસો આપવાનું કહીને હવે બિનજરૂરી ચર્ચા ગણી છટકી જવું એ શું યોગ્ય છે??? યાદ રહે માજી! અહીં મોટા ભાગે બિનજરૂરી ચર્ચાઓ જ થતી હોય છે! અને આ ચર્ચા પ્રથમ તમને જ જરૂરી લાગી હતી... ખૈર, "બાત નિકલી હૈ ઔર દૂર તલક ગઈ હૈ"... "યે દુનિયા બહોત હી છોટી હૈ"... "હર એક સવાલ જવાબ સાથે જ જન્મ લેતા હોય છે!" અને **જવાબ છે જ!**
આ ફેસબુક પોસ્ટ અને કોમેન્ટ્સમાં **પ્રતિભા ઠક્કર** અને **કતિરા પરેશ** વચ્ચે **'સ્ત્રીઆર્થ' (Stri-Aarth)** શબ્દના ઉપયોગની મૌલિકતા અને સમયરેખા વિશે ચર્ચા ચાલી રહી છે.
## ચર્ચાનો મુખ્ય મુદ્દો
મુખ્ય ચર્ચા એ વાત પર છે કે લેખિકા **પ્રતિભા ઠક્કરની** લઘુકથા 'સ્ત્રી-આર્થ' (જે તેમના 2008માં પ્રકાશિત સંગ્રહ **'પઝલ નો માણસ'** માં છે) માં વપરાયેલો **'સ્ત્રીઆર્થ'** શબ્દ, પાછળથી 2012માં સ્નેહા એચ. પટેલના બ્લોગ પર થયેલા ઉલ્લેખનો **'પડઘો'** છે કે કેમ.
* **પ્રતિભા ઠક્કરનો દાવો:** તેમની વાર્તા 2008માં લખાઈ હતી, તેથી 2012ના બ્લોગનો પડઘો 2008માં કેવી રીતે પડી શકે? તેઓ ભારપૂર્વક કહે છે કે તે તેમનો **મૌલિક અવાજ** છે, પડઘો નથી.
* **કતિરા પરેશની કોમેન્ટ:** તેમણે શરૂઆતમાં એવો ઈશારો કર્યો હતો કે 2012માં સ્નેહા એચ. પટેલના બ્લોગમાં આ શબ્દનો પડઘો પડી ચૂક્યો છે, જે સમયરેખાને લઈને વિવાદ ઊભો કરે છે.
* **કતિરા પરેશનો જવાબ:** લાંબી ચર્ચા અને વ્યંગ્ય પછી, પરેશભાઈ કબૂલે છે કે તેમણે **લઘુકથાની તારીખ નહોતી વાંચી** અને તે તેમની ભૂલ હતી.
* **અન્ય સંદર્ભો:** પ્રતિભા ઠક્કરે એ પણ સ્પષ્ટતા કરી કે વિમોચન વખતે **મનીષી જાની** (ગુજરાતી લેખક મંડળના પ્રમુખ) અને **રાધેશ્યામ શર્મા** (જેમણે 'જનસત્તા'માં આ શબ્દનો સ્વીકાર કર્યો) એ તેમના આ શબ્દને આવકાર્યો હતો. જોકે, અન્ય એક કોમેન્ટમાં **દેસાઈ શિલ્પા** એ ભૂતકાળમાં સ્વ. ઈન્દિરા ગાંધીએ ક્યાંક આ શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો હોવાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે.
## 'સ્ત્રીઆર્થ' શબ્દનો અર્થ (વાર્તાના સંદર્ભમાં)
પ્રતિભા ઠક્કરની લઘુકથા **'સ્ત્રીઆર્થ'** ના અંતિમ ભાગમાં, શબ્દનો અર્થ નીચે મુજબ સમજાવવામાં આવ્યો છે:
વાર્તાની નાયિકા તેના વિકલાંગ દીકરા માટે પાંચ વર્ષથી અવિરત મહેનત કરે છે. તેના પતિ માત્ર ચોકલેટ આપીને હસાવવાની ફરજ બજાવે છે. આ પરિશ્રમ માટે સામાન્ય રીતે **'પુરુષાર્થ'** શબ્દ વપરાય છે. આથી નાયિકા પ્રશ્ન કરે છે:
> "શું હું આ દેશ કે જ્યાં જગદંબા ના રૂપમાં સ્ત્રીની પૂજા થાય છે, એ દેશમાં મારી મહેનત ને માટે હું **'પુરુષાર્થ' શબ્દને બદલે 'સ્ત્રીઆર્થ' શબ્દ ના વાપરી શકું?**"
>
આ સંદર્ભમાં, **'સ્ત્રીઆર્થ'** શબ્દ **સ્ત્રી દ્વારા કરવામાં આવેલ અસાધારણ પરિશ્રમ, સમર્પણ અને કર્તવ્ય** ને દર્શાવે છે, જે પારંપારિક **'પુરુષાર્થ'** ની સમકક્ષ કે તેનાથી પણ વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ ગણાવો જોઈએ.
## ચર્ચાનો અંત (કતિરા પરેશના પક્ષે)
કતિરા પરેશે અંતે સ્વીકાર્યું કે તેમણે તારીખ જોયા વિના કોમેન્ટ કરી હતી, જે તેમની ભૂલ હતી. જોકે, તેમણે આ વિવાદ દરમિયાન પ્રતિભા ઠક્કર દ્વારા તેમને બ્લોક કરવા અને અન્ય મિત્રો દ્વારા તેમને અનફ્રેન્ડ કરવા જેવી બાબતો પર પણ આક્રોશ વ્યક્ત કર્યો છે અને તેમની સામે પ્રખર લેખક હોવા છતાં **'ભાગેડુ'** થવાનો આક્ષેપ કર્યો છે.ઔખૈ (ઓકે) પ્રિયે, તમે જે લખાણ આપ્યું છે તેને શબ્દો, વ્યાકરણની ભૂલો સુધારીને અને બિનજરૂરી સ્પેસ કાઢીને વ્યવસ્થિત રીતે નીચે મુજબ લખી આપું છું.
આ લખાણ અગાઉની ચર્ચાના **કોમેન્ટ વિભાગના અંતિમ ભાગ**નું અને તેનાથી સંબંધિત એક **બ્લોગ પોસ્ટ**નું લખાણ છે.
## ફેસબુક કોમેન્ટ્સનો અંતિમ ભાગ (વ્યવસ્થિત સ્વરૂપ)
**Pratibha Thakker** (22 hrs · Edited):
**'સ્ત્રી-આર્થ' વાર્તામાં આવતા સ્ત્રીઆર્થ શબ્દ વિશેની સ્પષ્ટતા.** મારી લઘુકથામાં થયેલ Sneha H Patel અને Katira Paresh ની કમેન્ટનો મારો જવાબ ખાસ સ્પષ્ટતા માટે. Katira Paresh: 2008 માં નવભારત સાહિત્ય મંદિર પ્રકાશિત મારો પ્રથમ લઘુકથા સંગ્રહ **'પઝલ નો માણસ'** ના પાના નં. 19 પર આ લઘુકથા છે. @Katira Paresh, તમે લખો છો કે, "Sneha H Patel જી, April 12, 2012 નો 'સ્ત્રીઆર્થ' શબ્દનો પડઘો પડી ચૂક્યો છે." Sneha H Patel એ એના બ્લોગમાં 2012 માં આ શબ્દ વિશે લખ્યું છે, તો ખાસ સ્પષ્ટતા કે... આ પડઘો નથી, **મારો ઓરિજિનલ અવાજ છે.** આ લઘુકથા જેમાં સમાવિષ્ટ છે એ 'પઝલ નો માણસ' ની પ્રસ્તાવના **ગુજરાતી લેખક મંડળના પ્રમુખ મનીષી જાનીએ** લખેલી છે, જે આપની જાણ માટે... Sneha H Patel આ વાર્તાથી પરિચિત છે જ. આપના ખૂબ જ જાણીતા લેખક **રાધેશ્યામ શર્મા** એ રન્નાડે પ્રકાશનની 2011 માં પ્રકાશિત **'સાક્ષર નો સાક્ષાત્કાર'** ના પ્રકરણ 8 નું શીર્ષક આ પ્રમાણે આપેલ છે: 'પઝલ નો માણસ' માં 'સ્ત્રી-આર્થ' સભર સંકેત લઘુકથા. જે પ્રકરણ **જનસત્તા** માં પ્રકાશિત થયેલું. કોઈ પણ વ્યક્તિએ પોતે કરેલી ગેરસમજ આ વાંચી પોતે દૂર કરવી. મહેન્દ્ર શર્માએ ઈ-બુક પણ કરી છે, જેની લિંક આ પ્રમાણે છે...
**Pratibha Thakker** (8 hrs · Like):
શબ્દ સાથે પાછું જ્યારે કોઈ તમારી **મૌલિકતાને 'પડઘા' માં ખપાવે** અને એ પણ 2008 માં લખાયેલી વાતમાં 2012 નો પડઘો કેવી રીતે પડે? માની લો કે પરેશભાઈને આ વાતનો ખ્યાલ ન હોય... અને એટલે જ મેં લખ્યું કે કંઈ ગેરસમજ હોય તો જાતે જ દૂર કરવી.
**Jogi Jasdanwala** (5 hrs · Like):
આ કઈ વાતની ચર્ચા ચાલે છે એ મને ખબર નથી.
**Pratibha Thakker** (4 hrs · Like):
^ હાહા હા... સ્ટેટસ વાંચો તો ખબર પડે ને... ટૂંક માં કહું તો 2008 માં લખાયેલી **'સ્ત્રીઆર્થ' લઘુકથાનો શીર્ષક શબ્દ 'સ્ત્રીઆર્થ' માં 2012 માં સ્નેહા પટેલના બ્લોગમાં લખાયેલી વાતનો પડઘો પડ્યો છે** એવી Katira Paresh ની કોમેન્ટ અંગે વાત ચાલે છે. બોલો, લો છે ને **વિકાસ**!
**Jogi Jasdanwala** (3 hrs · Like):
હાહાહા... એમાં આપણને ઝાઝી ગતાગમ ન પડે. આ હું પહેલીવાર જ સાંભળું છું કે અમુક શબ્દ અમુક વ્યક્તિનો જ હોય.
**Pratibha Thakker** (3 hrs · Edited · Unlike · 1):
@Jogi Jasdanwala: વ્યક્તિનો શબ્દ હોય જ ન શકે, એ શબ્દના આરાધક તરીકે મને, તમને અને સહુ કોઈને ખબર છે જ. પણ મારી વાત એ છે કે, **2008 માં લખાયેલી વાર્તા માં 2012 નો પડઘો કેવી રીતે પડે?** મારે તો આ રસપ્રદ વાત જાણવી છે, પણ આ બાબતે ખુલાસો કરવામાં Katira Paresh અને Sneha H Patel બંને મૌન છે.
**Katira Paresh** (2 hrs · Edited · Like):
Pratibha Thakke... **મજા આઈ ગઈ...** ખૂબ રાહ જોવી પડી નૈ... આજેય મને ખૂબ આનંદ થયો... બોલો, લો છે ને **વિકાસ**! તમારા જેટલો વિકાસ મારો ક્યાંથી હોય...! આપ પ્રખર વાંચક છો, મહાન લેખક છો... અને હું... કાંઈ નૈ હવે... આ બધું કહું છું તો એમ ન સમજશો કે હું મૂળ મુદ્દાથી ભટકી રહ્યો છું... પણ હું એક જગ્યા પર અટકી રહ્યો છું... કેમકે હું એ બાબતે ચોક્કસ **અવિકસિત** છું...! તો તમારી આ સમજણનો હું સુંદર જવાબ આપું, પણ મારી એક શરત છે એ માનો તો જ, નહીં તો... (અગાઉની કોમેન્ટ કોપી કરેલ છે.)
**Pratibha Thakker** (1 hr · Edited · Like):
^ અરે! પરેશભાઈ! અહીં કોઈ મહાનતાની, શરતની એવી કોઈ વાત નથી. કહેવાનું છે એ મેં ઉપર કહી દીધું છે. જે વાત કદાચ તમારા ખ્યાલ બહાર હોઈ મેં જણાવ્યું. **પડઘો નથી**....
**Katira Paresh** (15 mins · Edited · Like):
ફરી તમારે બહુ રાહ જોવી પડી નૈ.. શું કરું ભઈ, મારું એવું છે **"આયા રામ, ગયા રામ"**... સતત અહીં જ ચીપકી રહેવું મને ન ફાવે! નૈ તો જવાબ દેવામાં મારે બહુ વિચારવું ન પડે... આમેય તમારા કહ્યા મુજબ અવિકસિત ખરો ને! તો સાચું બોલવામાં બુદ્ધિની આમેય કાંઈ જરૂર નથી હોતી, એ તો બસ બોલાઈ જતું હોય છે અનાયાસ જ, એના માટે બહુ મગજની જરૂર નૈ... પણ હાં, જો, જેને જૂઠ્ઠું બોલવું હોય એને દિમાગ લડાવવું પડે...! અને એના માટે બુદ્ધિની પણ જરૂર પડે...! પણ મારે એવું કાંઈ નૈ.....
અબ આપ બોલે હૈ કી... Pratibha Thakker ^ અરે! પરેશભાઈ! અહીં કોઈ મહાનતાની, શરતની એવી કોઈ વાત નથી, કહેવાનું છે એ મેં ઉપર કહી દીધું છે. જે વાત કદાચ તમારા ખ્યાલ બહાર હોઈ મેં જણાવ્યું. પડઘો નથી....
લો કર્લો બાત.. **"બાત નિકલી હૈ તો દૂર તલક જાએગી" નહીં! ગઈ છે....** અને મારા ભાઈબંધો તો વર્ષો પહેલાં લખી ગયા છે કે... હર એક સવાલ જવાબ સાથે જ જન્મ લઈ લેતા હોય છે...! મને એ બંને ભાઈબંધોનો બરાબરનો ચેપ લાગેલો છે...! એ લોકોની સાથે રહી રહી ને હું પણ ખૂબ જ સ્પષ્ટ થઈ ચૂક્યો છું...! બે શરત લેવા-દેવાની વાતો માત્ર મૂર્ખાઓ કરે, હું નૈ...! અને એ પણ માત્ર ને માત્ર પોતે ખૂબ મહાન છે એવું સાબિત કરવા...! અંદરખાને દુનિયા શરતો પર ચાલે છે...! તો... બેનજી, શરત બહુ ગંભીર નથી! તો પણ તમે એ વાત સ્વીકારી નહીં...! બહુ કેવાય.. જ્યાં સુધી પૂર્ણ સમજાય નહીં, હું કશું જ નૈ કહું... થોડો ઈશારો જો સમજાય તો..! મેં હજુ સુધી માત્ર તમારી બે વ્યંગાત્મક કમેન્ટ જ વાંચી શક્યો છું..! (અહીં Pratibha Thakkerની બે કમેન્ટ કોપી કરી છે.) મારા ભાઈબંધ અજ્ઞાની એ લખ્યું હતું કે... **"અજ્ઞાની" જૂઠ અટલ અચલ હૈ..! ઔર સચ પલ પલ બદલતા હૈ..** હું બોલ્યો ને! હવે પાછો તમારો વારો... આ માત્ર આ ક્ષણનું સત્ય છે...
## 'સ્ત્રીઆર્થ' (2008 'પઝલનો માણસ') - April 5, 2011 પોસ્ટ
'સ્ત્રીઆર્થ' .... 2008 'પઝલ નો માણસ'
ફિઝિયોથેરપી સેન્ટરમાં આવતા **ચિન્ટુ** અને તેની મમ્મી સમય પૂરો થતાં સંકેલો કરવા લાગ્યા. બહારના દરવાજા પાસે પપ્પાને જોતાં જ ચિન્ટુના મોઢા પર આનંદની લહેર ફરી વળી. ડૉક્ટરને 'બાય બાય' કરવા ચિન્ટુનો હાથ ઊંચો કરાવ્યો. પાંચ વર્ષથી દીકરા માટે મહેનત કરતી મમ્મી તરફ ડૉ. પારેખને પણ ખૂબ જ માન હતું. ડૉક્ટરે ચિન્ટુને રમાડતાં કહ્યું કે, "બેટા, તું કોનો દીકરો? મમ્મીનો કે પપ્પાનો?" ચિન્ટુના પપ્પાએ પોતાના ખીસામાંથી ચોકલેટ કાઢી ચિન્ટુને બતાવી. ચિન્ટુએ પપ્પા તરફ જોઈ હાથ ચીંધવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
તેની મમ્મી વિચારમાં પડી ગઈ કે વિકલાંગ દીકરો હજુ નાનો છે, નાસમજ છે. છેલ્લાં પાંચ વર્ષથી સેન્ટરમાં આવી પોતે તેને કાળજીપૂર્વક કસરત કરાવતી. લગ્ન બાદ જ્યારે થોડા સમયમાં જ 'મા' બનવાની હતી ત્યારે કેવા અરમાન સાથે પોતાના આવનારા સંતાન વિશે વિચારતી હતી. પણ... તે હચમચી ગઈ. બાળક **મલ્ટિપલ ડિસેબલ** હતું. હવે તેનું જીવન જ બદલાઈ ગયું. જીવનમાંથી રસ ઊડી ગયો. તેને જ્યારે આ સેન્ટરની જાણ થઈ ત્યારે ત્યાં આવી અને પ્રયત્નમાં લાગી ગઈ. ડૉક્ટરે કહ્યું કે **પ્રારબ્ધ કરતાં પુરુષાર્થ ચડિયાતો છે.** અને તેના જીવનનો હેતુ બદલાઈ ગયો. તે ચિન્ટુમય બની ગઈ.
પણ આજે જ્યારે ચિન્ટુએ પપ્પા તરફ આંગળી ચીંધવાનો પ્રયત્ન કર્યો ત્યારે **પુરુષાર્થ** શબ્દ વિશે તે નવેસરથી વિચારવા લાગી, કે ચોકલેટ દેખાડી અને બે મિનિટ માત્ર હસાવવાની ફરજ બજાવતો પતિ અને પોતે પાંચ-પાંચ વર્ષથી નિરંતર ભક્તની અદાથી ફરજ બજાવતી એક સ્ત્રી, એક મા કે જેની ફરજ માટે **પુરુષાર્થ શબ્દ વપરાય ખરો?**
શું હું આ દેશ કે જ્યાં જગદંબાના રૂપમાં સ્ત્રીની પૂજા થાય છે, એ દેશમાં મારી મહેનતને માટે હું **'પુરુષાર્થ' શબ્દને બદલે 'સ્ત્રીઆર્થ' શબ્દ ન વાપરી શકું?**
કે પછી નારીપૂજાના મહાત્મ્યવાળા પાખંડી સમાજમાં સ્ત્રીએ બજાવેલી ફરજ સમજથી કે નાસમજથી નગણ્ય જ ગણાય છે???
### લઘુકથા પરના મુખ્ય પ્રતિભાવો (April 5, 2011)
* **Mahesh Trivedi Limbdi:** તો એ મા એ મા જ રહેશે.
* **Dhrutika Sanjiv:** Very well said... આવું વાંચું ત્યારે થાય કે મોટેભાગે દરેક સ્ત્રીઓ ફરજ ને પહેલું સ્થાન આપે અને દરેક નિર્ણયો દિલથી લે છે... જે એના માટે જ ઘણીવાર સવાલ બની જાય છે.
* **Desai Shilpa:** **સ્વ. ઈન્દિરા ગાંધીએ વર્ષો પહેલાં ક્યાંક "પુરુષાર્થ" શબ્દને બદલે "સ્ત્રીઆર્થ" શબ્દનો ઉપયોગ કરેલો.**
* **Badhir Amdavadi:** પુરુષાર્થ શબ્દ વામણો લાગે છે. આ લઘુકથા અને સમાજમાં જોવા મળતી એવી જ લઘુકથાઓના ઉદાહરણો સામે જ છે!
* **Shridevi Shah:**... આના માટે **"સ્ત્રીઆર્થ" શબ્દ અતિ યોગ્ય**....
* **Pallavi Oza:** Very good અને different thought, મને લાગે છે સ્ત્રીઓએ આ જ શબ્દનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કરી દેવું જોઈએ.
**Pratibha Thakker** (April 6, 2011):
એ હકીકત સ્વીકાર્ય બનાવવી આપણાં હાથની જ વાત છે. આ લઘુકથા મારા 'પઝલનો માણસ' લઘુકથા સંગ્રહમાં છે. વિમોચન વખતે એક જાણીતા વાર્તાકારે પોતાના વક્તવ્યમાં એવું કહ્યું કે, પ્રતિભાબેનને પુરુષાર્થ શબ્દ સામે વાંધો હોય તો તેઓ **મહિલાર્થ** શબ્દ વાપરે, જે **ભગવતીકુમાર શર્મા** એ આપ્યો છે અને વ્યાકરણ દોષ પણ ન થાય. એ વખતે **ગુજરાતી લેખક મંડળના પ્રમુખ મનીષી જાનીએ** કહેલું કે, વ્યાકરણ બનાવનાર એ વખતે પુરુષો જ હતા. કોઈ આ શબ્દ લઈને આવે તો એ સ્વીકારવામાં શો વાંધો છે? મેં પ્રતિભાવમાં જણાવેલ કે આમાં પણ અમારે નક્કી નહિ કરવાનું? કે કોઈએ કીધું એ જ સ્વીકારવાનું? આ માનસિકતા ખરેખર દયનીય લાગી. પુરુષ શબ્દ સામે કે સાથે સામાન્ય રીતે સ્ત્રી શબ્દ જ વપરાય તો **પુરુષાર્થ સાથે સ્ત્રીઆર્થ કેમ નહિ.** જો કે રાધેશ્યામ શર્માએ મારા આ શબ્દને જનસત્તાની તેની કોલમ 'સાક્ષર જન તો...' માં **'પઝલનો માણસમાં સ્ત્રીઆર્થ સભર સંકેત'** કહી આ શબ્દને વધાવી લીધો છે. જોકે તેઓએ આ શબ્દ પોતે આ પૂર્વે ઘડ્યો હોઈ વણમાગ્યો ટેકો છે તેવું લખેલ છે. તો ચાલો આપણે તો શરૂઆત કરી જ દઈએ... આભાર.
## બ્લોગ પોસ્ટ: 'સ્ત્રીઆર્થ' (વિવાદિત પોસ્ટનો આધાર)
**pkatira** દ્વારા પોસ્ટ (Posted at 12:21) - (આ બ્લોગ પોસ્ટમાં અગાઉની ફેસબુક પોસ્ટનું લખાણ ફરી ઉમેર્યું છે.)
**Katira Paresh નું વિવાદ પરનું લાંબુ લખાણ (બ્લોગ પોસ્ટના અંતે):**
Pratibha Thakke, આ દુનિયા બહુ નાની છે છતાં બહુ દૂર સુધી વિસ્તરેલી છે! દૂર દૂર સુધી વિસ્તરેલી હોવા છતાં આ દુનિયા એટલી બધી નાની છે કે... અહીં કોઈ સાવ ધીમેકથી બોલે ને! તોય તેનો અવાજ તેના પડઘા દૂર દૂર સુધી સંભળાય છે! માટે Pratibha જી, આપ ગમે તેટલા દૂર હશો ને! તોય મારા અવાજનો પડઘો તમને સાવ કરતાં સાવ નજીક જરૂર સંભળાશે...:) અર્થાત્: ગમે તેટલા સત્યથી દૂર જશો તો પણ...! આપ આ વાંચી શકશો એ વાતનો મને પાક્કો વિશ્વાસ છે!
**Pratibha Thakke જી, લાગે છે કે તમે મને બ્લોક કર્યો છે...** જોકે મને કાંઈ બહુ જાજો ફર્ક નથી પડતો... ના તો મારામાં એવી કોઈ પ્રતિભા છે કે જેને ઝાંખપ લાગે! પણ! આ રીતે પીછેહઠ કરીને તમે કાંઈ તમારું નામ **"Pratibha" સાર્થક નથી કર્યું**...:) બલ્કે તમે જાતે તમારી પ્રતિભા પર ઝાંખપ લગાડી છે...! જોકે આજ સુધી મને કોઈને બ્લોક કેમ કરાય કે, કોઈના હાથે બ્લોક કેમ થઈ જવાય એ ખબર સુદ્ધાં નહોતી પડતી. પણ આજે જ્યારે મેં બપોરે આવીને એ જોવા પ્રયાસ કર્યો કે... તમે તમારી વિવાદિત પોસ્ટ પર મારી વાતનો શું જવાબ આપ્યો છે! ત્યારે મેં જોયું કે તમારી પોસ્ટ અને એ સાથે મેં કરેલી વાતો કશું જ દેખાતું નથી! ત્યાર પછી મને શંકા ગઈ, માટે મેં તમારા નામ સાથે તમારી પોસ્ટને શોધવા પ્રયાસ કર્યો, તો મારી સામે આ લખાણ આવ્યું: **"Sorry, this page isn't available. The link you followed may be broken, or the page may have been removed."** જેનો અર્થ મને બહુ સમજાયો નથી પણ એટલું સમજાયું કે કદાચ આને જ **બ્લોક કર્યું કહેવાતું હશે...** મારા આ ત્રીજા વિશ્વના ફેસબુક જીવન દરમિયાન આ પ્રથમ ઘટના મારી જાણમાં આવી છે... કે મને કોઈએ બ્લોક કર્યો હોય. અને કદાચ આપ મને બ્લોક કરનાર પ્રથમ છો... **બધાઈ હો...:)** (આગળ આ જ રીતે, લાઈક-કમેન્ટની અપેક્ષા રાખતા લોકો અને અવિકસિત હોવાની પોતાની કબૂલાતનો આખો પેરેગ્રાફ ફરી ઉમેર્યો છે.)
(કતિરા પરેશનો આખો તર્ક અને આક્રોશ ફરી અહીં આપવામાં આવ્યો છે, જેમાં તેઓ ભૂલ સ્વીકારવા તૈયાર હતા, પરંતુ બ્લોક થવાના કારણે નારાજગી વ્યક્ત કરે છે.)
મેં તો અજાણતા જ જે લખ્યું તે લખ્યું હતું, પણ! આપ તો ખૂબ જાણકાર છો ને? મને કે લોકોને નહીં, પણ કમસે કમ તમને તો તમારા પર વિશ્વાસ હોવો જ જોઈએ ને! પણ ના, તમને તમારા પર બિલકુલ ભરોસો નહોતો. માટે તમે મૂળ વાતથી ભટકી, છટકી ગયા ને કદાચ ડરી ગયા. પણ! મારો બિલકુલ એવો કોઈ જ ઈરાદો ન હતો કે હું તમારી પ્રતિભાને ઝાંખી પાડું... ! મેં એવું જ વિચારીને શરત રાખી હતી કે... **હું જાહેરમાં ખુલાસાવાર મારી ભૂલ બદલ માફી માંગુ...! પણ તમે અણસમજ અને ઉતાવળમાં કર્યું ત્રાગું...**:)
(અંતમાં, તેઓ ફરીથી એ જ સવાલ કરે છે કે Desai Shilpaને કેમ ખુલાસો ન આપ્યો અને અંતે 'વિકાસ' ને તેલ લેવા જવાનું કહીને પોતાને **અવિકસિત જ બરાબર** ગણે છે.)
મારા ભાઈબંધે વર્ષો પહેલાં કહેલું તે મેં સવારે સવારે કહેલું કે... **શબ્દો ક્યારેય વિલીન નથી થતાં....** અને થયા પણ નથી જ! મારા અને તમારા શબ્દો અહીંયા હજુ જીવે છે, સાબૂત છે, આ એનો પુરાવો છે! આ પુરાવો અહીં જ ત્રીજા વિશ્વના બીજા ખૂણામાં યાને **મારા પ્યારા ખંડરમાં...:)** ચાલો અહીં ક્લિક કરો... અને ખંડરમાં ફરો... :) :) :)
**http://pkatira.blogspot.com/2015/03/blog-post_9.html?spref=fb**
**pkatira (લેખક પરિચય)**
સાચું કહું, મને કંઈ જ આવડતું નથી, તો પછી હું અહીં આવ્યો શા માટે??? બની શકે મારા આત્મસખાઓના અસ્થિપિંજર સમા અસ્તવ્યસ્ત કબાટના ખૂણામાં પડી રહેલા સડી રહેલા કાગળિયાનો ઉદ્ધાર કરવા અને એ લોકોનું મારા પરનું ઋણ ઉતારવા ઈશ્વરના ઈશારે હું આ ત્રીજા વિશ્વમાં આવી ચડ્યો છું. બની શકે એ લોકોના આત્માને એમના શબ્દોનો ઉદ્ધાર થતો જોઈ શાંતિ મળે..
આપણા લોકો ની બબાલ નું આવડી આ જેમીનીએ કમાલ નું નીરીક્ષણ કરીને ન્યાય કર્યો છે.!
No comments:
Post a Comment